Wojciech Kudyba „Bosco”

Polecam (za zgodą autora i tłumacza) lekturę wiersza „Las” Wojciecha Kudyby, który ukazał się w zbiorze wierszy „W końcu świat”, Sopot 2014, str. 102 oraz jego tłumaczenie na język włoski Bernadetty Mól.

Autor: Wojciech Kudyba

Las

Czym był ten las liściasty, ta rozmowa

Szelest, ten szmer, trzask chrustu, zawodzenie czajki

Ten grząski grunt, niepewność, turzyce, kaczeńce

To zapadanie się, znikanie, zbliżanie się

Obcość?

Co znaczyły podejścia – wyciąganie ręki

Skradanie się w ciemności, łowy nietoperzy

To szamotanie się, te rany – płacz

Ściskanie zębów, pisk rudzika

Bas sowy, ten ból

Ta obecność?

Czym była leśna rzeka? – Schronieniem?

Nadzieją? Z brzegami w ostach, w szuwarach

Z pijawkami w głębi; musieliśmy

Nad nią mieszkać, to znaczy: gdzie indziej

Być może obietnicą…

Być może pragnieniem…

Tłumaczenie na język włoski: Bernadetta Mól

Bosco

Che cosa era quel bosco latifoglio, quella conversazione

il fruscio, quel brusio, lo scricchio dei ramoscelli, il cigolio di pavoncella 

Quel fondo traballante, l’incertezza carici, la farferugine

Quell’affondare, lo svanire, l’avvicinarsi, cosa erano,

Dissomiglianza?

Che cosa significavano ravvicinamenti – il tendere la mano

l’avvicinarsi di soppiatto, la caccia dei pipistrelli

Quel dibattersi, quelle ferite – il pianto

lo stringere i denti, il pigolio del pettirosso

il basso del gufo, quel dolore

Quella presenza?

Che cos’era quel ruscello nel bosco – Un rifugio?

La Speranza? Con le sponde coperte di cardi,  di giuncaie

Con mignatte sul fondo, laddove fummo

costretti a vivere, e cioè altrove

Era forse una promessa...

O forse la sete....

Wojciech Kudyba „Il tempo”

Wiersz „Pogoda” Wojciecha Kudyby ukazał się w zbiorze wierszy "W końcu świat", Sopot 2014, str. 22.

Autor: Wojciech Kudyba

Pogoda

pamięci mamy

Była wtedy pogoda, jedliśmy w ogrodzie

Słońce – jakby ukryte – obracało świat.

Przedmioty były lekkie

Zmieniała się ziemia

Kładłaś na głowie rękę

Miała w sobie blask.

Wszystko było w przemianie – zaufanie, taniec

Wszystkie kolory rzeczy, jakby opadł brud

W tym, co chcieliśmy chronić, w trosce

Ktoś odsuwał ciemność.

Pytaliśmy czy umrzesz

Obiecał, że nie.

Tłumaczenie na język włoski: Bożena Zofia Kachel

Il tempo

In memoria della mamma

Faceva bel tempo, abbiamo mangiato in giardino

Il sole – come nascosto – ruotava il mondo.

I soggetti erano leggeri

La terra si mutava

Posavi la mano sulla testa

Aveva in sé il bagliore.

Tutto era in trasformazione – la fiducia, la danza

Tutti i colori delle cose, come se fosse caduta la sporcizia

In quello che volevamo proteggere, nella preoccupazione

Qualcuno spingeva indietro le tenebre,

Abbiamo chiesto se muori

Ha promesso di no.   

Wojciech Kudyba „Questo”

Polecam (za zgodą autora i tłumacza) lekturę wiersza „To” Wojciecha Kudyby, który ukazał się w zbiorze wierszy "W końcu świat", Sopot 2014, str. 82 oraz jego tłumaczenie na język włoski Bernadetty Mól.

 

Autor: Wojciech Kudyba

 

To

 

Mówiłem do Niego z ziemi, z gliny 

Z mułu, z czarnych ziaren, z trawy

Nisko, z korzeni

Z bólu: to „ja”.  

 

On był jak reszta, ostatnia część

Zgubiony kamyk – w porę    

Zawsze nie w porę, czczony-zapomniany

Na samym dnie 

To, co pozostaje

Ten szorstki osad, zgrzyt, ten błysk

To zaufanie.

 

To: tak, nie, tak; ten takt, niepewność

Śmiertelny ogród – ta wzajemność

Palą się kwiaty, całe życie w ogniach

Światło w środku świata

To „jestem”, to: „zostań”.

 

Tłumaczenie na język włoski: Bernadetta Mól

 

Questo

 

Mi rivolsi a Lui dalla terra, dall’argilla

dalla melma, dalle piccole zolle nere, dal basso

dell’erba, dalle radici

Dal dolore: sono „io”

 

E Lui era come un residuo, l’ultima parte

Un sasso perduto - nel tempo

Sempre fuori dal tempo, venerato-dimenticato

andato a fondo

Quel che rimane

Questo deposito ruvido, uno stridio, questo lampo

Questa fiducia.

 

Questo: si, no, si; questa ritmicità, incertezza

Un giardino mortale - questa reciprocità

Fiori che bruciano, tutta la vita in fiamme

Luce al centro dell’universo

Questo „ci sono”, questo „rimani”.

 

 

 

Wojciech Kudyba „L’andata”

Wiersz „Wstępowanie” Wojciecha Kudyby ukazał się w zbiorze wierszy "W końcu świat", Sopot 2014, str. 25.

 

Autor: Wojciech Kudyba

Wstępowanie

Wstępując do Tyszowiec – w pośpiechu, w widzenia

Zawsze tak, jakby się odwiedzało niewielką

Krainę Wszystkich Świętych, jeżdżenie na święta

Do Częstochowy, Grabarki, do Jerozolimy:

Najpierw Zamość, Tomaszów, smak dymu, chłód wody

Długie słuchanie wiatru, języka doliny

Potem tylko dukt drogi, stukot deszczu o dach

Pismo, które nie kłamie – podnosi się wieża

I słychać dawne dzwony, to jest: zaproszenie

Gdy wschodzi blask i ścieżką biegnie obietnica.

Jak zwykle o tej porze wszędzie pełno wron

Należy się spieszyć. Być może jest tylko to:

Niecierpliwa wędrówka do Świętego Miasta,

Śpiewanie, wstępowanie, długie, jasne bramy

Rozmowy z guślarzami, mroczny ogień wódki

Szeptanie modlitw, długie różańce pogrzebów

Żegnanie wodą, dymem, mozolna obecność.

Lecz potem także chodzenie na cmentarz – do tych

Którzy żyją. Zapalanie ognia. Co roku

Coraz ich więcej i więcej też dzikiej róży

Głogów, ostów, mniej gestów, lecz coraz wyraźniej

Oko w oko z ciemnością. Już późno. Za murami

W miejscu, gdzie była cerkiew zaczyna się wieczór.

A zatem zmierzch. Powolne odwiedzanie nocy.

Kadisz nad grobem cadyka – tam, gdzie dawno temu

Zrywaliśmy kwiaty lipy. Jeszcze tylko długie

Szukanie naszego domu na Średniej – trudne

Po omacku. O tej porze nie ma nikogo

Kto by wskazał drogę. Jedynie mała gwiazda.

Dom zawsze gdzie indziej.

 

Tłumaczenie na język włoski: Bożena Zofia Kachel 

L’andata

Fare un salto a Tyszowce - in fretta, in vista

Sempre così, come se si visitasse un piccolo

Regno di Tutti i Santi, viaggiare per le feste

A Czestochowa, Grabarka, a Gerusalemme:

In primo luogo Zamość, Tomaszów, il sapore del fumo, il fresco dell’acqua

un lungo ascolto di vento, lingua della valle

Dopo soltanto il sentiero della strada, il battere della pioggia sul tetto

La scrittura, che non mente – si innalza la torre

E si sentono le campane vecchie, cioè: un invito

allorquando sorge il bagliore e lungo il sentiero corre la promessa.

Come di consueto in questo periodo corvi ovunque

Bisogna affrettarsi. Forse è soltanto questo:

il viaggio impaziente verso la Città Santa,

Il Canto, l’entrata, le porte lunghe, luminose

Le conversazioni con i fattucchieri, il fuoco cupo della vodka

Il sussurrare le preghiere, i rosari lunghi dei funerali

L’addio con l’acqua, con il fumo, la presenza penosa.

Ma poi anche le visite al cimitero – per quelli

che vivono. Accendere il fuoco. Ogni anno

ve ne sono di più e sempre di più anche delle rose selvatiche

dei biancospini, dei cardi, meno dei gesti, ma sempre più chiaro

Occhi negli occhi con le tenebre. Già è tardi. Dietro le mura

Nel luogo dove c'era una chiesa inizia la serata.

Dunque il crepuscolo. La visita lenta della notte.

Kaddish sulla tomba del giusto capo – là dove tanto tempo fa

Raccoglievamo i fiori di tiglio. Ancora soltanto la lunga

ricerca della nostra casa sulla Średnia - difficile

al buio. In questo momento non c'è nessuno

Che avrebbe indicato la strada. Solo una piccola stella.

La casa è sempre altrove.

 

Wojciech Kudyba „Acqua”

Wiersz „Woda” Wojciecha Kudyby ukazał się w zbiorze wierszy "W końcu świat", Sopot 2014, str. 19.

Autor: Wojciech Kudyba

Woda

Wciąż między nami jej niepewny promień

W splątanym ogrodzie bardzo dawno, teraz:
Ścieżka przy płocie, dwie zbutwiałe żerdzie
Na które wspina się mech mokradła
Miarowe skrzypienie.

Magia mechaniki prostej, rychły ruch wahadła

Przestronna przestrzeń, pluszczące przestworza
To one były kiedyś naszym sprzymierzeńcem:
Jedno poruszenie wiosła i byliśmy nad głębią
Całkiem sami.

Co mogła mówić? Jaki rodzaj znaków

Mogła wysyłać do nas, pochylonych w łódce?
Widzieliśmy tak naprawdę niewiele:
Skrawki dawnych sieci, stare wiadro
Kamień na dnie, piasek, niestrudzoną rybę.

Mimo to przecież czuliśmy, jak spływała

Przez nasze ręce niepewnym promieniem.
Nie można było nigdy zdobyć jej na zawsze.
Była inna niż my i wciąż nas zmieniała.

Tłumaczenie na język włoski: Bożena Zofia Kachel

Acqua

Sempre tra noi il suo raggio incerto

Nel garbugliato giardino molto tempo fa, ora:
Un sentiero lungo lo steccato, due assi putride
Ove s’innalza il muschio della palude
Lo scricchiolio metrico.

L’incanto della meccanica semplice, il moto pronto del pendolo

Lo spazio disteso, sciabordio dell’estensione
Una volta essi erano la nostra alleanza:
Una remata ed eravamo sopra la profondità
Completamente soli.

Che cosa poteva dire? Che tipo di segni

poteva inviare a noi, chini su una barca?
A dire il vero abbiamo visto poco:
I ritagli delle reti logore, il secchio vecchio
La pietra in fondo, la sabbia, il pesce indefesso.

Eppure, nonostante ciò, abbiamo sentito come scorreva giù

In un raggio incerto attraverso le nostre mani.
Non si poteva mai riuscire a prenderla per sempre.
Era diversa da noi, e ci mutava di continuo.

Wojciech Kudyba „Dialogo”

Wiersz ten znajduje się w tomie Wojciecha Kudyby "Tyszowce i inne miasta", Sopot 2005, str. 9.

Autor: Wojciech Kudyba

Rozmowa

Rozmowa jest jak podróż, zawsze w innym miejscu – 
W głębi Śródziemnomorza, w środku właśnie zaczętej historii;

Wciąż trzeba jej szukać, odchodzić, powracać 
Przeprawiać się na Sycylię, pojutrze, codziennie.

Pociągiem, statkiem, lekkim samolotem,

Wczesnym rankiem, nagle zostawiać widoki.

Późną jesienią poznać niemylny szlak

Wzdłuż działów wodnych,

Przez zamęt unosić jej łagodny promień:

Złociste światło limfy, nurt krwi

W autobusach, na promach, w roku dwa tysiące czwartym.

Lub przeciwnie: ledwie zamknąwszy powieki,

W chwili, która może okazać się wieczna,

Poczuć jak niesie – niczym wielki, atlantycki wiatr:

Zawsze do wewnątrz.

Ruch bywa wtedy rodzajem rytmu,

Wędrówka – słuchaniem.

Wiele podróży ma taki charakter: muzyczny.

Tłumaczenie na język włoski: Bożena Zofia Kachel

Dialogo

Il dialogo è come un viaggio, sempre in un luogo diverso - 
Nelle profondità del Mediterraneo, proprio al centro della storia che è iniziata;
Di continuo bisogna cercarlo, andarsene, tornare 
traversare in Sicilia, posdomani, quotidianamente.

In treno, con la nave, con un aereo leggero,
Di primo mattino, d’un tratto lasciare il panorama.

Alla fine d’autunno, lungo spartiacque,

Conoscere il sentiero che non t’inganna,
Sollevare nella confusione il suo tenue raggio:
La luce aurea della linfa, il flutto del sangue

In autobus, sui traghetti, nell'anno duemilaquattro.

Oppure al contrario: appena chiusi gli occhi,
In un attimo che può rivelarsi eterno,
Sentire come soffia – quasi come un grande vento atlantico:
Sempre all'interno.
Capita allora che il movimento sia come un ritmo,
Viaggiare è un ascolto.
Molti viaggi hanno siffatto carattere: musicale.

Wojciech Kudyba „Rospo (Un animale poetico)”

Wiersz ten ukazał się w książce "Tyszowce i inne miasta" Wojciecha Kudyby wydanej w Sopocie w 2005 r. na str. 26.

 

Autor: Wojciech Kudyba

Zwierzę poetyckie. Ropucha

Tamtego popołudnia w upalnym ogrodzie,
Za ogrodzeniem sadu, który w tle miał kościół,
Pod krzakiem malin, jakby zapowiadała
Co się z nami stanie: chropawa, w depresji
Z długim, giętkim językiem, manią prześladowczą,
Gotowa opluć,
Wielka, szara, naga.

Byliśmy dziećmi, świat jeszcze był świętem

Nieśliśmy ją w procesji, drogą wśród mchów i zawodzeń,
Składaliśmy ostrożnie na ścieżce, podsuwaliśmy muchy,
Nie chciała jednak ofiar, wolno kicała przed siebie,
Samotnie unosząc swoją gorzką wiedzę
Na czterech łapach.

Nikt nie przypuszczał,

Że kiedyś jeszcze będzie mógł ją spotkać
W tym miejscu – tam gdzie tak chętnie lubiła się chować –
Z drugiej strony miasta,
Pod korzeniami traw, w rogu cmentarza.


Tłumaczenie na język włoski: Bożena Zofia Kachel

 

Rospo (Un animale poetico)

Quel pomeriggio, nel giardino torrido,

Dietro il recinto del frutteto sul cui sfondo c’era una chiesa,
Sotto il cespuglio di lamponi, come ad annunciare
Cosa ci stava per accadere: rozzo, in depressione,  
Con la lingua lunga e sciolta, la mania di persecuzione,
Pronto a sparlare, 
Grosso, grigio, nudo.   

Eravamo bambini, quando il mondo era ancora una festa  

Lo portavamo in processione, lungo la strada tra muschio e ululati,   
Lo posavamo delicatamente sul sentiero, gli porgevamo le mosche,  
Nonostante non volesse vittime, lentamente ci saltellava davanti
Da solo inalberando il suo amaro sapere
A quattro zampe.

Nessuno prevedeva, 

Che un giorno avrebbe potuto incontrarlo
In quel luogo – là dove così volentieri amava nascondersi –
Dall’altra parte della città,
Sotto le radici dell’erba, in un angolo del cimitero.